Ustawa o kuratorach


1 kwietnia 2005 | DODAŁ: admin | KATEGORIA: |

Ważniejsze wydarzenia poprzedzające uchwalenie ustawy o kuratorach

W połowie lat 90-tych w Ministerstwie Sprawiedliwości powołano Zespół do spraw reformy kurateli sądowej pod kierunkiem dr Katarzyny Sawickiej oraz Komisję do opracowania systemu kurateli dla dorosłych pod kierunkiem prof. Andrzeja Bałandynowicza. Zespół dr K. Sawickiej w 1996 roku ukończył pracę wnioskami w zakresie modelu kurateli sądowej, w tym pożądanych form organizacyjnych. Komisja prof. A. Bałandynowicza w 1998 roku wraz z wnioskami przedstawiła projekt ustawy o kurateli sądowej, nad którym prace legislacyjne nie zostały podjęte, ale który wyznaczył kierunek dla późniejszych działań.
6.06.1997 roku został uchwalony Kodeks karny wykonawczy. Art. 176 upoważnił Radę Ministrów do wydania rozporządzenia określającego między innymi „organizację kuratorskiej służby sądowej”.
21.08.1997 r. – dzięki inicjatywie posłów Jana Lityńskiego, Jerzego Wierchowicza i Krzysztofa Budnika – Sejm II Kadencji w ustawie o zmianie ustaw – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz ustawy o prokuraturze (Dz.U.Nr117 z 1997 r., poz.752) uchwalił (art.1 pkt 17 ustawy zmieniający art.120 usp z 1985 r.), iż „wynagrodzenie zasadnicze kuratorów zawodowych stanowi, odpowiednio do rangi stanowiska, wielokrotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej”.
17.10.1998 roku odbywa się Nadzwyczajne Walne Zebranie Delegatów Krajowego Stowarzyszenia Zawodowych Kuratorów Sądowych, które podejmuje uchwałę zobowiązującą zarząd do podjęcia prac nad ustawą o kurateli sądowej.
29.06.1999 r. w projekcie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w art.138§2 zapisano, iż „Zasady organizacji służby kuratorskiej i wykonywania obowiązków przez kuratorów sądowych oraz status kuratorów sądowych określa odrębna ustawa”(pismo MS P.IV.470/9/99).
15-18 .07. 1999 r. w Radości pod Warszawą w domu prezesa stowarzyszenia kuratorów Andrzeja Martuszewicza i z jego udziałem oraz sekretarza Adama Gutenberga zespół kuratorów w składzie: Andrzej Rzepniewski, Ryszard Pruszinski, Magdalena Jamza-Kałka i Grażyna Michalska opracowuje wstępny projekt ustawy o kuratorach sądowych.
24.09.1999 r. stowarzyszenie kuratorów otrzymuje uwagi do projektu od Teodora Bulendy i Ryszarda Musidłowskiego.
27.10. 1999 r. Komisja Prawnicza Centrum Legislacyjnego Rządu rozpatruje projekt rozporządzenia Rady Ministrów będący wykonaniem delegacji art. 176 K.k.w. przedłożony przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Zaproszeni reprezentanci stowarzyszenia (Andrzej Martuszewicz, Maria Kokorzecka – Piber i Andrzej Rzepniewski) przedstawiają negatywną opinię prof. Teodora Szymanowskiego o projekcie, którą podzielają. Komisja odsyła projekt do poprawek z uwagi na brak wypełnienia ustawowej delegacji w zakresie powołania służby kuratorskiej i określenia jej organizacji. Przewodniczący komisji sugeruje Ministerstwu Sprawiedliwości podjęcie prac nad projektem ustawy o kuratorach sądowych.
30.11.1999 r. zakończono prace nad kolejną wersją projektu uwzględniając uwagi terenowych oddziałów stowarzyszenia i przedstawicieli środowiska naukowego.
12.01.2000 r. do Sejmu wpływa projekt ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych zawierający w art.139 § 2 w brzmieniu:” Zasady organizacji służby kuratorskiej i wykonywania obowiązków przez kuratorów sądowych oraz status kuratorów sądowych określa odrębna ustawa” (druk Sejmu III Kadencji nr 1656 ).
9.05.2000 r. stowarzyszenie otrzymuje wstępną opinię Biura Legislacyjnego Sejmu o projekcie ustawy o kuratorach sądowych.
14-27.06.2000 r. radca Grzegorz Kozubski z udziałem Andrzeja Rzepniewskiego poprawia projekt pod względem legislacyjnym.
21.09.2000 r. umieszczenie w porządku posiedzenia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka punktu o rozpatrzeniu projektu ustawy o kuratorach sądowych w dniu 3.10.2000 r.
21.09.2000 r. Minister Sprawiedliwości Lech Kaczyński wydaje zarządzenie o powołaniu Zespołu do opracowania projektu ustawy o kurateli sądowej pod przewodnictwem dyrektora Departamentu Spraw Rodzinnych i Nieletnich Małgorzaty Bańkowskiej w składzie: Wojciech Dziuban – wicedyrektor Departamentu Sądów i Notariatu, Krystyna Gromek – naczelnik w DSRiN, Urszula Wieczorek – naczelnik w DSiN, Maciej Białek – Departament Legislacyjno- Prawny, Anna Korpanty – kurator okręgowy z Warszawy, Alina Kula – kurator okręgowy z Częstochowy, Krzysztof Bunda – kurator okręgowy z Torunia, Piotr Burczyk – kurator z Piły i Andrzej Rzepniewski – przedstawiciel Krajowego Stowarzyszenia Zawodowych Kuratorów Sądowych (Zarządzenie 16/00/DSN).
03.10.2000 r. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka przyjmuje jako własny projekt ustawy o kuratorach sądowych przygotowany przez stowarzyszenie kuratorów zawodowych i postanawia skierować go do dalszych prac parlamentarnych. Marek Markiewicz zostaje posłem sprawozdawcą o projekcie .
12.10.2000 r. rozpoczyna pracę zespół Ministerstwa Sprawiedliwości powołany do opracowania ustawy o kurateli sądowej. Prace trwają do 27.09.2001 roku. Zespół wypracowuje własny projekt w końcu stycznia 2001, a następnie (po odstąpieniu przez Ministra Sprawiedliwości od nadawania dalszego trybu własnemu projektowi ustawy), projekty 4 aktów wykonawczych do ustawy o kuratorach sądowych, co sprawia, że wraz z zakończeniem procesu legislacyjnego nad ustawą, gotowy jednocześnie jest od strony merytorycznej pakiet towarzyszących ustawie aktów wykonawczych.
20-21.10.2000 r. odbywa się konferencja w Popowie zorganizowana przez Komisję Praw Człowieka i Praworządności Senatu RP przy współudziale Ministerstwa Sprawiedliwości, Naczelnego Sądu Administracyjnego i Rzecznika Praw Obywatelskich nt. „Probacyjne środki polityki karnej – stan i perspektywy”. Po raz pierwszy zostaje szerzej udostępniony projekt (już jako projekt Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka) ustawy o kuratorach sądowych. Senator Zbigniew Romaszewski, przewodniczący Komisji Praw Człowieka i Praworządności, sugeruje Ministerstwu Sprawiedliwości podjęcie współpracy nad sejmowym projektem ustawy o kuratorach( już komisyjnym), a wymieniona komisja senacka w przyjętej uchwale postuluje przyspieszenie parlamentarnych prac nad projektem ustawy.
15.11.2000 r. w Sejmie odbywa się pierwsze czytanie komisyjnego projektu ustawy o kuratorach sądowych. Projekt popierają wszystkie kluby. Zostaje skierowany do dalszych prac w Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka.
7.12.2000 r. rozpoczyna pracę powołana przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka Podkomisja nadzwyczajna do rozpatrzenia projektu ustawy o kuratorach sądowych w składzie: Marek Markiewicz – przewodniczący, członkowie: Bogdan Lewandowski, Tadeusz Kilian i Andrzej Ostrowski. Podkomisja pracuje do 8.03.2001 oraz w dniu 26.04.2001 r. w przerwie pomiędzy posiedzeniami Komisji SPC. W pracach uczestniczą: Małgorzata Bańkowska, Wojciech Dziuban, Krystyna Gromek i Urszula Wieczorek jako przedstawiciele resortu sprawiedliwości oraz zostają zaproszeni: Andrzej Martuszewicz i Andrzej Rzepniewski jako przedstawiciele strony społecznej. W posiedzeniach komisji sejmowej poświęconych przyjęciu sprawozdania podkomisji Marka Markiewicza i w posiedzeniu Komisji Praw Człowieka i Praworządności Senatu RP jako reprezentant stowarzyszenia kuratorów bierze udział również Anna Korpanty.
27.07.2001 roku Sejm uchwala ustawę uwzględniając stanowisko Senatu w kilku kwestiach.
Należy podkreślić, że zupełnie wyjątkowe znaczenie dla kształtu ustawy i sfinalizowania procesu legislacyjnego mieli Marek Markiewicz i Stanisław Iwanicki, a także nieoceniony przewodnik i protektor kurateli i kuratorów- przewodniczący Komisji Rodziny – Antoni Szymański. Trzeba też wyraźnie zaznaczyć, że wszyscy posłowie potraktowali kwestię uchwalenia ustawy jako pierwszorzędną i dlatego możliwe było zamknięcie prac nad nią w stosunkowo krótkim czasie. To dynamiczne działanie, oprócz wymienionych, możliwe było dzięki wielu posłom i wymienić tu należy co najmniej pozostałych członków prezydium Komisji SPC – wiceprzewodniczących : Grzegorza Kurczuka, Jerzego Wierchowicza i Aleksandra Bentkowskiego. Niewątpliwym jest fakt, iż nie mogłoby dojść do pomyślnego zakończenia prac bez woli współpracy i zdolności do kompromisu ze strony Rządu: Ministra Sprawiedliwości Lecha Kaczyńskiego, sekretarza stanu Janusza Niedzieli, który reprezentował rząd w pracach Komisji SPC i podsekretarza stanu Janusza Niemcewicza, który przedstawiał stanowisko Ministra Sprawiedliwości Sejmowi w trakcie pierwszego czytania ustawy.

Wydawało się, iż pozostało tylko przygotowywać się do wprowadzenia ustawy w życie. Jedyne obawy o ustawę, jakie się nasuwały w związku z sytuacją budżetu Państwa, dotyczyły wprowadzenia z dniem 1 stycznia 2002 roku niektórych rozwiązań związanych z kosztami. W dniu 17 listopada 2001 delegatów zebranych na Krajowym Zjeździe Krajowego Stowarzyszenia Kuratorów Sądowych przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości poinformował, iż w dniu poprzedzającym zjazd Komitet Rady Ministrów przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy- Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawę o prokuraturze oraz ustawę o kuratorach sądowych, w której to zaproponowano przesunięcie o rok terminu wejścia w życie całej ustawy . Przedstawiciele kuratorów z całej Polski informację przyjęli z zaskoczeniem i oburzeniem, co obiektywnie i wiernie oddaje artykuł w Rzeczypospolitej(Nr 270(6043) z 19 listopada 2001r.) autorstwa przysłuchującej się obradom zjazdu Agaty Łukaszewicz. W dniu 21.11.2001 rządowy projekt ustawy zostaje skierowany do Sejmu. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka IV Kadencji Sejmu RP wprowadza, z inicjatywy przewodniczącego Grzegorza Kurczuka, a przygotowaną przez Ministerstwo Sprawiedliwości, poprawkę do projektu zmiany ustaw, umożliwiającą wejście w życie ustawy o kuratorach 1.01.2002 r. Sejm, przy poparciu zmian przez Ministra Sprawiedliwości Barbarę Piwnik, uchwala ustawę w proponowanym przez komisję brzmieniu, dzięki której ustawa o kuratorach może wejść w życie w pierwotnie uchwalonym terminie, lecz bez skutków finansowych, które zostają przesunięte na 1 stycznia 2003 roku (Dz. U. Nr 154 z 2001 r., poz. 1787).

Skład Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka III Kadencji Sejmu RP w dniu 18.10.2001 r.(źródło:www..sejm.gov.pl)

  • Barczyk Kazimierz
  • Bentkowski Aleksander – zastępca przewodniczącego
  • Dyduch Marek
  • Działocha Kazimierz
  • Jankiewicz Paweł
  • Kilian Tadeusz
  • Kurczuk Grzegorz- zastępca przewodniczącego
  • Lewandowski Bogdan
  • Lewandowski Marek
  • Liszcz Teresa
  • Majewski Wit
  • Markiewicz Marek – zastępca przewodniczącego
  • Nowacka Irena Maria
  • Okońska-Zaremba Małgorzata
  • Olszewski Jan
  • Ostrowski Ryszard Andrzej
  • Pasternak Agnieszka
  • Piątkowski Jan
  • Piotrowski Leszek
  • Śledzińska-Katarasińska Iwona
  • Śmieja Krzysztof
  • Wawak Zbigniew
  • Wierchowicz Jerzy – zastępca przewodniczącego
  • Zieliński Tadeusz Jacek
  • Iwanicki Stanisław – przewodniczący do 20.07.2001 r.
  • Jaros Paweł – do 14.02.2001 r.
  • Rudnicki Maciej – do 09.11.2001 r.

2001-12-31 zm. Dz.U.01.154.1787 Art.3 2002-12-31 zm. Dz.U.02.213.1802 Art.5 2004-01-01 zm. Dz.U.02.153.1271 Art.77 2004-01-14 zm. Dz.U.03.228.2256 Art.9

USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych. (Dz. U. z dnia 12 września 2001 r.)

* * * * *