Komunikat- dzień 3 (17 czerwca 2009 roku)


18 czerwca 2009 | DODAŁ: kesey | KATEGORIA: |

W kolejnym dniu I Kongresu Kuratorskiego, ostatnim już niestety, obrady otworzyło wystąpienia Pani Anny Korpanty, poświęcone ocenie możliwości pracy z przypadkiem w działaniach służby kuratorskiej, w realiach polskich. Pani Anna Korpanty skupiła się na praktycznym wymiarze działań służby, uwypuklając zwłaszcza te aspekty, które nie wynikają bezpośrednio z charakteru wykonywanych obowiązków, lecz bardzie są efektem nie zawsze trafnych decyzji i interpretacji organów, mających bezpośredni wpływ na jej funkcjonowanie. We wnioskach końcowych z wystąpienia, Pani Anna Korpanty wskazała na: łamanie przepisów dotyczących służby kuratorskiej, konieczność dalszej etatyzacji służby, zapewnienia jej adekwatnej do potrzeb obsługi biurowej, ujednolicenie zasad dostępu służby do narzędzi niezbędnych dla jej działania (np. programy komputerowe), opracowanie jednolitych procedur wykonywania orzeczeń w skali kraju, konieczność powołania Departamentu Kurateli, w którym obsadę personalną stanowiliby doświadczenie kuratorzy przygotowani do zarządzania służbą.

Następnie Pan Michał Szykut– Kierownik Zespołu kuratorskiej służby sądowej w Lęborku przedstawił wyniki projektu badawczego, opartego o analizę porównawczą motywów determinujących podjęcie pracy w charkterze zawodowego kuratora sądowego w Rzeczpospolitej Polskiej i Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii.

Kolejne wystąpienia poświęcone były zagadnieniu szacowania ryzyka wobec sprawców przestępstw. Bogatym doświadczeniem, wynikającym ze stosowanej w tym zakresie praktyki, podzielił się z uczestnikami kongresu Pan Mark Atkinson (Stany Zjednoczone Ameryki Północnej). Pan sędzia przy wykorzystaniu prezentacji multimedialnej dokonał autoprezentacji, podając także kilka informacji na temat sądu w Houston, w którym pracuje.
Pan Mark Atkinson wyjaśnił, że dane o osobie podsądnego gromadzone są już na etapie przed rozpoczęciem rozprawy, a sędzia korzysta także z narzędzi pozwalających na oszacowanie stopnia ryzyka, które mogą stanowić pewien wyznacznik dla skuteczności orzeczonej kary. Podkreślił jednak, iż nie ma testu, który pozwalałby na dokonanie dogłębnej analizy osobowości skazanego i pozwoliłby na wydanie wyroku w pełni dostosowanego do osoby, której ma on dotyczyć. Poza tym, ocena ryzyka wpływa na spowolnienie czynności sądu i z tego względu stosuje się ją wyłącznie w uzasadnionych przypadkach.
Sędzia Mark Atkinson podkreślił także, iż bardzo ważnym elementem jest dostosowanie wybranego narzędzia do szeroko pojętych aspektów kulturowych wybranej społeczności. Nie każde narzędzie, które dobrze sprawdza się w jednym miejscu, będzie równie skuteczne w odmiennym kręgu kulturowym.

Zakres tematyczny wystąpienia Pana dr Mariusza Sztuki, reprezentującego Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, stanowił więc kontynuację wątków, uwzględnionych w wypowiedzi Pana Marka Atkinsona. Pan dr Mariusz Sztuka podzielił się doświadczeniami, wynikającymi z prac nad adaptacją narzędzi diagnostycznych na grunt polski. Przedmotem rozważań środowisk naukowych jest w tym zakresie odpowiedź na trzy zasadnicze pytania:

  • Na kogo oddziaływać korekcyjnie?
  • Jaki obszar aktywności osoby ma być przedmitem interwencji wychowawczych?
  • Jakich metod użyć?
  • Choć często zdarza się, iż dobór środków jest dokonywany intuicyjnie, to z pewnością nie jest to działanie, które w miarodajny sposób może przyczynić się do dokonania efektywnego i trafnego wyboru środków. Dlatego też, uwzględniając kryteria celowościowe, koniecznym jest stosowanie narzędzi diagnostycznych.
    Początkowo zespół, zajmujacy się tym zagadnieniem, rozważał możliwość stworzenie rdzennie polskiego narzędzia diagnostycznego, przy czym ze względu na szereg czynników, które ujawniły się w analizy tego zagadnienia, ostatecznie zdecydował się na dokonanie implementacji dostępnych już i wypróbowanych narzędzi z zagranicy. Uczestnicy kongresu zostali zapoznani z przebiegiem procesu wyłaniania takiego narzędzia i przebiegiem prac na jego adaptacją.

    Blok tematyczny, poświęcony narzędziom diagnostycznym zakończyło wystąpienie Pana Henry Nowrota. Podkreślił on, iż ocena szacowania ryzyka jest procesem w ściśle określonym przedziale czasowym i dlatego w Australii jest ona przez służby kuratorskie powtarzana cyklicznie co 6- 12 miesięcy. Odnosząc się do kwestii trudności w stosowaniu narzędzi diagnostycznych Pan Henry Nowrot wskazał na ich niską skuteczność w odniesieniu do tzw. „populacji szczególnych”. W przypadku tych populacji występują realne trudności w skalibrowaniu narzędzi, a trudności takie dosyć często ujawniają się również w przypadku stosowania tych narzędzi w diagnostyce kobiet.

    Następnie Pani Elżbieta Bielecka zapoznała uczestników kongresu z ofertą podyplomowych studiów dla kuratorów sądowych- Metodyka Pracy Kuratora, realizowanych w ramach Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego. Studia te obejmują 170 godzin dydaktycznych, rozłożonych na 10 zjazdów. Studenci pracują w pięciu grupach, z których każda liczy 15 osób. Obecnie, dobiega końca II edycja studiów.

    W przerwie pomiędzy wystąpieniami prelegentów, głos zabrał Pan Andrzej Martuszewicz składając podziękowania dla Pani Anny Korpanty za treści, które pojawiły się w jej wystąpieniu. Kontynuując zawarte tam wątki uwypuklił także trudności, wynikające z delegowania kuratora do wykonywania obowiązków w Krajowym Centrum Kształcenia Kadr, czy też Ministerstwie Sprawiedliwości. Zasygnalizował zasadność uwzględnienia w deklaracjach pokongresowych postulatu utrzymania studiów podyplomowych dla zawodowych kuratorów sądowych, oraz wskazał iż trudnością w funkcjonowaniu służby jest również brak standaryzowanych procedur wyłaniania osób do pełnienia stawnowisk funkcyjnych w zespołach kuratorskich (kierowników zespołów).

    Osoby, uczestniczące w I Kongresie Kuratorskim, miały możliwość poszerzyć także wiedzę na temat funkcjonowania zespołów kuratorskich w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii. Stało się to za sprawą Pana Roberta J. Cotterel– kierownika zespołu kuratorskiego w okręgu South Yorkshire. Zarządzany przez niego zespół obejmuje sześciu kuratorów i pięciu oficerów probacji. Zajmują się oni wyłącznie sprawcami przestępstw, przy czym przestępstwami seksualnymi, przestępstwami w rodzinie i wobec dzieci zajmują się wyłącznie profesjonaliści. Działania na rzecz ochrony dzieci w całości przekazane zostały w gestię służb społecznych.
    W zespole zarządzanym przez Pana Roberta J. Cotterel pozostaje około 500 spraw dozorowych, w tym 20 spośród nich to sprawy wysokiego ryzyka, podlegające szczególnej uwadze. Poza tym, zespół prowadzi także około 300 spraw, dotyczących pracy społecznie użytecznej (są to sprawcy o niskim stopniem ryzyka). Także w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii ocena ryzyka jest weryfikowana poprzez ponowne jej badanie (zwykle 16 tygodni od wydania wyroku). W ocenie ryzyka kurator korzysta z narzędzi diagnostycznych: OASys (Sytem oceny przestępców), MAPPA (Wielozadaniowe biuro oceny publicznej), MARAC (Wieloagencyjne zarządzanie ryzykiem). Narzędzie OASys pozwala poza zdiagnozowaniem poziomu ryzyka także na ocenę potrzeb skazanego. Praca kuratora jest w pierwszej kolejności ukierunkowana na udzielenie pomocy w zaspokojeniu tych potrzeb.
    Poza realizacją czynności w postępowaniu wykonawczym, kuratorzy brytyjscy podejmują także czynności, dotyczące osób wobec których nie został jeszcze wydany wyrok. Kurator dokonuje kompleksowej oceny skazanego i w ciągu 15- 20 dni przedkłada dla potrzeb sądu stosowny raport.

    Panel poświęcony działaniom w środowisku osób zmarginalizowanych otworzyło wystąpienie Pana Łukasza Kwadransa. Przedstawił on swoje doświadczenia, wynikające z pracy w ośrodku kuratorskim, ukazując iż oddziaływania tego rodzaju są alternatywą dla izolacji w resocjalizacji nieletnich. Uczestnictwo w zajęciach ośrodka kuratorskiego jest jednym z środków wychowawczych, uwzględnionych w Ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich, a pragmatykę ich działania, oraz wymogi formalne normuje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ośrodków kuratorskich. Ośrodki kuratorskie współpracują z lokalnym środowiskiem, realizując także programy wykorzystujące art-terapię, czy też sport- terapię.

    Następnie Pan Marek WieczorekPan Adam Reszke opowiedzieli o realizacji programu „Pedagog ulicy”, realizowanego przez Stowarzyszenie Pomocna Dłoń w Raciborzu. Obydwaj prelegenci są kuratorami zawodowymi, którzy dodatkowo realizują się poprzez udział w działaności społecznej w ramach organizacji pożytku publicznego. Dzieci i młodzież ze środowisk zmarginalizowanych i zagrożonych demoralizacją, biorace udział w programie, skupiają się wokół Klubu „Strefa” i realizują poprzez różne formy działalności artystycznej (z ukierunkowaniem na taniec, przedstawienia teatralne, czy też amatorskie przedsięwzięcia filmowe).

    Świetnym uzupełnieniem tak zapoczątkowanego tematu była opowieść Pana Romana Zielonki– gościa z Niemiec, będącego zawodowym streetworkerem. W swej trudnej pracy na codzień spotyka się on z członkami gangów ulicznych, czy też osobami uzależnionymi od substancji psychoaktywnych (przyjmującymi „hard drug’s”). Działania streetworkera ukierunkowane są przede wszystkim na zachęcenie tych osób do zmiany dotychczasowego stylu życia. Bardziej towarzyszy im on w podejmowanych działaniach niż sam jej inicjuje. Dobry streetworker musi dysponować bogatym zapleczem, które pozwoli mu w sposób faktyczny wspomagać inicjatywę osób, z którymi pracuje.

    Pani Monika Ewertowska z Urzędu Marszałkowskiego w Gdańsku predstawiła możliwości w zakresie udziału kuratorów w realizacji przedsięwzięć z zakresu aktywizacji społecznej osób zagrożonych wykluczeniem. Działania te podejmowane są w ramach Priorytetu 7, dotyczącego promocji integracji społecznej. Możliwości udziału kuratorskiej służby sądowej w tego rodzaju projektach wiążą się zwłaszcza z działaniem 7.2- przeciwdziałanie wykluczeniu i wzmocnienie sektora ekonomii społecznej, w szczególności poprzez realizację projektów ukierunkowanych na aktywizację zawodową i społeczną osób zagrożonych wykluczeniem społecznym (7.2.1).

    O takich właśnie programach opowiedzieli Pan Artur Komar, uczestniczący w realizacji programu IW EQUAL „Nowa Droga”, wdrażanego w ścisłej współpracy z Służbą Więzienną, oraz Pani Anna Dyś, przedstawiająca założenia partnerskiego programu „Wyjść na prostą”, ukierunkowanego na reintegrację zawodową osób skazanych.

    Jako ostatni z prelegentów I Kongresu Kuratorskiego w Ustce wystąpiła Pani Agnieszka Rusińska– kurator zawodowy i jednocześnie przedstawiciel Fundacji „Będziesz” z Poznania. Fundacja ta od kilku lat prowadzi program „Partner”. Jest to program edukacyjno- korekcyjny skierowany do sprawców przemocy, oparty na „Programie z Duluth”. Program ten nie jest psychoterapią i bazuje przede wszystkim na oddziaływaniach, opartych o przesłanki behawioralno- poznawcze. Stanowi zatem program otwierający dla dalszej psychoterapii sprawy, o ile okaże się to konieczne.

    Uczestnicy kongresu zaproszeni zostali do uczestnictwa w projekcji filmu Pani Moniki Domagały– kuratora zawodowego z Krakowa, poświęconego naszej grupie zawodowej. Niespełna piętnastominutowy film zatytułowany „Kurator” został zrealizowany w konwencji fabularyzowanego dokumentu i stanowił krótką opowieść o wykonaniu zlecenia wywiadu przez zawodowego kuratora sądowego. Można byłoby z przymrużeniem oka stwierdzić, że był to typowy „film drogi” i próżno by szukać takiego wizerunku kuratora w mediach.

    Pan Tadeusz Jedynak podziękował wszystkim prelegentom i zainicjował dyskusję, ukierunkowaną na przyjęcie rekomendacji z I Kongresu Kuratorskiego. W wyniku podjętej dyskusji, w której udział wzięło szereg uczestników kongresu, przyjęty został roboczy tekst rekomendacji, uwzgledniających najbardziej istotne problemy, związane z funkcjonowaniem służby kuratorskiej. Przyjęte rekomendacje powstały na bazie postulatów, pojawiających się w wystąpieniach poszczególnych prelegentów. Rekomendacje zostaną przedstawione Panu Ministrowi Sprawiedliwości, a w późniejszym okresie będą również opublikowane na naszej stronie internetowej, poświęconej I Kongresowi Kuratorskiemu.

    Jeszcze tylko kilka krótkich wystąpień gości i uczestników kongresu i Pan Andrzej Martuszewicz, składając podziękowania dla Ministerstwa Sprawiedliwości RP, oraz doceniając wkład wszystkich osób zaangażowanych w realizację kongresu i personalnie dziękując im za wykonaną pracę, dokonał jego podsumowania i oficjalnego zamknięcia.

    I w ten oto sposób I Kongres Kuratorski w Ustce dobiegł końca. Nie żegnam się jednak z Państwem definitywnie i zapraszam do odwiedzania strony I Kongresu Kuratorskiego. Będą się na nich pojawiać materiały pokonferencyjne, galeria zdjęć i inne materiały, które pozwolą nam utrzymać pamięć o tak ważnym dla środowiska kuratorskiego wydarzeniu.

    Galeria zdjęć
    Rekomendacje
    Komunikat- dzień 1 (15 czerwca 2009 roku)
    Komunikat- dzień 2 (16 czerwca 2009 roku)
    Materiały z Kongresu
    Powrót na stronę główną I Kongresu Kuratorskiego
    Strona główna KSZKS

    Autor serdecznie przeprasza Panią Annę Dyś za chochlik, który wkradł się w tekst komunikatu i spowodował przekręcenie jej nazwiska. Z poważaniem:
    Administrator strony internetowej KSZKS.

    * * * * *