Fragment wystąpienia przewodniczącego KRK Andrzeja Martuszewicza


28 kwietnia 2006 | DODAŁ: admin | KATEGORIA: Aktualności |

Fragment wystąpienia przewodniczącego KRK Andrzeja Martuszewicza na posiedzeniu Komisji Rodziny i Polityki Społecznej Senatu RP w dniu 26 kwietnia 2006 roku.

” …W ciągu ostatnich miesięcy Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło szereg działań w stosunku do kuratorskiej służby sądowej i zadań przez nią wykonywanych. Zakończył pracę zespół ministerialny do oceny funkcjonowania probacji, w tym kosztów i efektywności działań kuratorskich. Do sądów skierowano pisma nadzorcze w sprawie wywiadów środowiskowych i podwyższenia obciążeń. Przygotowano szereg projektów aktów prawnych dotyczących wyłącznie lub w części kurateli.

Nie kwestionując potrzeby doskonalenia rozwiązań oraz dokonywania zmian, nawet daleko idących, a także usuwania nieprawidłowości nasuwają się poniższe spostrzeżenia:
Ogólnie biorąc ocenia się, że kuratela nie funkcjonuje prawidłowo, jest nieefektywna, a kuratorzy stanowiąc niezaangażowaną i nieprzygotowaną grupę zawodową funkcjonują źle.
Pomija się wszelkie inicjatywy społeczne kuratorów, które wspomagają działania zapobiegające przestępczości i demoralizacji, a które nie są ujęte w żadnych przepisach i tabelach obciążeń.
Powyzsza ocena jest formułowana arbitralnie bez podawania konkretów, z wyjątkiem dysproporcji w obciążeniach pomiędzy kuratorami rodzinnymi a dorosłymi.
Ocena pojawiła się nagle. W ciągu ostatnich lat nie sformułowano zaleceń w przedmiocie koniecznych zmian i nie wskazywano uchybień o takim zakresie.
Po wejściu w życie ustawy o kuratorach w 2002 roku kuratorzy zostali pozostawieni sami sobie. Nie organizowano centralnych szkoleń i spotkań celem wypracowywania wspólnej praktyki we wdrażaniu nowych rozwiązań.
Stawia się twarde wymagania kuratorom, natomiast nie wymaga się równie stanowczo zapewnienia im warunków wykonywania zadań, np. w zapewnieniu obsługi biurowej
Żąda się dokonywania przesunięć kuratorów rodzinnych do kuratorów dla dorosłych bez uwzględniania specyfiki struktury spraw w niektórych okręgach, co prowadzić musi do spadku efektywności w referatach kuratorów rodzinnych bez istotnej poprawy efektywności w referatach kuratorów dla dorosłych.
Projektuje się zastąpienie obecnych standardów obciążeń obciążeniami minimalnymi ustalając je na poziomie niewykonalnym pod względem poprawności. Uzyskuje się w ten sposób efekt księgowy w postaci zmniejszenia kwoty wypłacanej kuratorom społecznym, od których kuratorzy zawodowi musieliby przejąć znaczną liczbę spraw. Nadto spadnie zapotrzebowanie na nowe etaty kuratorskie z powodu braku formalnego uzasadnienia
Powyższe budzi głęboki niepokój w środowisku kuratorskim. Powstaje pytanie jaka ta kuratela ma być. Efektywna i rzeczywista czy tylko formalna.

Nowoczesne, demokratyczne i sprawne państwo wymaga takich samych metod działania również w sferze kurateli, która jest istotnym elementem wykonania kar nieizolacyjnych w systemie wymiaru sprawiedliwości. Należy tu odpowiednio zastosować zasady odnoszące się do polityki karnej w ogólności, a wiec szybkość, nieuchronność, a także surowość oddziaływań. Należy również indywidualizować te oddziaływania i udzielać niezbędnej pomocy w readaptacji. Należy pamiętać także o ochronie prawnej, zapobieganiu przed demoralizacją i określonych zasadach polityki społecznej w tym prorodzinnej, w kształtowaniu czego niebagatelną rolę odgrywa kuratela rodzinna.

W roku 2001 Sejm III Kadencji uchwalił ustawę o kuratorach sądowych, która weszła w życie w roku 2002. Ustawa postawiła wysokie wymagania kandydatom do pracy w zawodzie kuratora oraz określiła ich obowiązki celem zapewnienia sprawności w wykonywaniu orzeczeń sądowych. Ustawa nadała też kuratorom status odpowiedni do zakresu i charakteru wykonywanych zadań. Dotychczas zarówno jej wprowadzenie jak i praktykę pozytywnie oceniali zarówno przedstawiciele jak i komisje obu izb Parlamentu, Ministerstwo Sprawiedliwości, a także reprezentanci nauki i środowiska kuratorów. Kuratorzy sądowi są częścią sądownictwa powszechnego. Wydaje się, że jest to rozwiązanie najmniej kosztowne i umożliwiające bezzwłoczne wykonywanie orzeczeń, a także najskuteczniej zapewniające nadzór nad przebiegiem postępowania. Planowane działania polegające na wprowadzeniu odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego niewątpliwie wpłyną na wzrost obciążeń kuratorów. Aby system probacji usprawnić należy niewątpliwie wdrażać nowe rozwiązania, lecz należy również potraktować życzliwie i uważnie uwagi płynące ze środowiska kuratorów, co w przeszłości dało dobre efekty, a czego obecnie brakuje…”

* * * * *