Ramowy plan aplikacji kuratorskiej


3 marca 2005 | DODAŁ: admin | KATEGORIA: Niezbędnik |

RAMOWY PLAN APLIKACJI KURATORSKIEJ

Aplikant kuratorski odbywa aplikację 6 miesięcy w ZKSS do Wykonywania Orzeczeń w Sprawach Rodzinnych i Nieletnich i 6 miesięcy w ZKSS do Wykonywania Orzeczeń w Sprawach Karnych.
Czas pracy aplikanta określa się na 5 dni w tygodniu w godzinach urzędowania sądu, z wyłączeniem czasu przeznaczonego na praktyczną naukę zawodu w terenie, pod kierunkiem i w obecności patrona.
Szkolenia powinny być realizowane cyklicznie, w godzinach pracy sądu lub placówek, o których mówi się w dalszej części planu.
Szkolenia teoretyczne powinny odbywać się w stałych dniach wykładowych, w formie jednodniowych wykładów, dla wszystkich aplikantów kuratorskich.
Szkolenia praktyczne – w wyznaczonych dniach, odrębnie dla każdego aplikanta.
Dopuszcza się modyfikację organizacji szkoleń lub zwolnienie z nich z uwagi na rodzaj wykształcenia lub kwalifikacje zawodowe aplikanta kuratorskiego.
I. ZAGADNIENIA TEORETYCZNE

1. Zagadnienia dotyczące prawa ustrojowego. Instytucje stanowienia prawa i rodzaje aktów porządkujących system prawny państwa.

2. Organizacja wymiaru sprawiedliwości:

Zasady konstytucyjne:
rójpodział i równowaga władz
niezależność wymiaru sprawiedliwości
organizacja wymiaru sprawiedliwości
wieloinstancyjność postępowania sądowego
niezawisłość sędziowska i jej gwaranty
rola Sądu Najwyższego
Krajowa Rada Sądownictwa
struktura organizacyjna sądów w RP:
jednostki organizacyjne i ich zadania ( sprawy rozpoznawane przez sądy rejonowe i sądy okręgowe)
zadania Sądu Najwyższego
zadania Ministerstwa Sprawiedliwości
wewnętrzna organizacja sądów:
organy sądów
wydziały, oddziały, sekcje ( sądu okręgowego i sądu rejonowego)
zakres działania agend administracyjnych SO i SR
3. Prawne podstawy funkcjonowania kurateli sądowej – Ustawa z dnia 27.07.2001 r. o kuratorach sądowych ( Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.)

Status kuratora
Samorząd kuratorski
Organizacja kuratorskiej służby sądowej
Rola kuratora okręgowego
Obowiązki i uprawniania kuratora
Organizacja pracy:
w pionie rodzinnym;
w pionie karnym.
kurator – funkcjonariusz publiczny
4. Funkcjonowanie sądów rodzinnych.

Wybrane instytucje prawa rodzinnego:
definicja małoletniości;
pochodzenie dziecka;
władza rodzicielska;
obowiązek alimentacyjny na rzecz małoletniego;
sytuacja prawna dziecka rozwiedzionych rodziców;
przysposobienie;
rodzina zastępcza;
opieka prawna;
kuratela.
Przeciwdziałanie demoralizacji i przestępczości nieletnich w świetle ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich: analiza zagadnień materialno-prawnych – zakres podmiotowy oraz przedmiotowy ustawy.
Właściwość miejscowa i rzeczowa sądów rodzinnych:
w świetle przepisów kodeksu postępowania cywilnego;
w świetle przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.
Wybrane problemy postępowania w sprawach rodzinnych:
sprawy małżeńskie;
sprawy z zakresu stosunków między rodzicami a dziećmi;
sprawy o przysposobienie;
sprawy z zakresu opieki;
sprawy z zakresu kurateli.
Wybrane problemy postępowania w sprawach nieletnich:
postępowanie wyjaśniające;
postępowanie rozpoznawcze ( opiekuńczo- wychowawcze, leczniczo- wychowawcze)
poprawcze;
postępowanie odwoławcze;
postępowanie wykonawcze.
5. Funkcjonowanie sądów karnych.

Charakterystyka najczęstszych kategorii przestępstw:
przestępstwa przeciwko mieniu;
przestępstwa przeciwko rodzinie, opiece i młodzieży;
przestępstwa przeciwko obyczajowości.
Podstawowe wiadomości z prawa karnego:
zasady odpowiedzialności karnej i jej wyłączenie;
warunkowe umorzenie postępowania karnego;
kary zasadnicze i dodatkowe;
powrót do przestępstwa;
warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności;
warunkowe przedterminowe zwolnienie.
Właściwość miejscowa i rzeczowa sądów karnych
w świetle przepisów kodeksu postępowania karnego
w świetle przepisów kodeksu karnego wykonawczego
Podstawowe wiadomości z prawa karnego wykonawczego:
organy postępowania wykonawczego,
przebieg postępowania wykonawczego,
wykonanie kary pozbawienia wolności,
wykonanie kar nieizolacyjnych.
6. Pedagogiczne podstawy postępowania z podopiecznym:

etiologia i symptomy patologii społecznych w aspekcie opieki, wychowania i terapii;
leczenie osób uzależnionych od alkoholu i innych środków odurzających w świetle obowiązujących przepisów;
zagadnienia przemocy w rodzinie
cele i zasady wychowania resocjalizującego;
metody wychowania resocjalizującego:
w warunkach zakładowych oraz w ośrodkach kuratorskich, antropotechnika (psychotechnika i socjotechnika), obejmująca metody ukierunkowujące, podtrzymujące i intensyfikujące aktywność wychowanka oraz wpływ grupy, a także kulturotechnika oddziaływań, uwzględniająca zarówno aktywność zawodową podopiecznego, jak i szeroko rozumianą rekreację;
w warunkach wolnościowych, tzn. metody pracy kuratorskiej: metoda pracy z indywidualnym przypadkiem (casework), metoda pracy grupowej (groupwork), metoda pracy ze środowiskiem (network), współpraca z rodziną, szkołą i grupą rówieśniczą.
echniki pracy resocjalizacyjnej:
diagnostyczne: rozmowa, wywiad, obserwacja, analiza dokumentów;
wychowawcze: doradzanie, przekonywanie, dyscyplinowanie, przykład własny.
7. Metodyka pracy kuratora dla dorosłych.

Wykonywanie środków probacyjnych:
charakterystyka dozoru nad osobami warunkowo zwolnionymi;
charakterystyka dozoru nad osobami z warunkowym zawieszeniem kary pozbawienia wolności;
charakterystka dozorów nad skazanymi na karę ograniczenia wolności;
charakterystyka dozorów orzeczonych przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego.
kara ograniczenia wolności,
kontrola okresu próby wobec skazanych, którym wykonanie kary warunkowo zawieszono.
Inne formy działalności kuratorów dla dorosłych, np.:
wywiady środowiskowe: w postępowaniu przygotowawczym ( art. 214 kpk) i w postępowaniu wykonawczym ( art. 14§ 1 i 2 kkw),
czynności zlecone przez sąd penitencjarny.
8. Metodyka pracy kuratora rodzinnego.

Czynności kuratora w postępowaniu przed sądem:
wywiady środowiskowe w sprawach rodzinnych i nieletnich;
charakterystyka nadzorów tymczasowch ( art. 26 upn)
Charakterystyka nadzoru kuratora nad sposobem wykonywania władzy rodzicielskiej ( Opm), nad nieletnim (Nw)
przygotowanie do objęcia nadzoru,
diagnoza, prognoza, projekt oddziaływań naprawczych,
realizacja projektu,
ewaluacja wyników i diagnoza weryfikująca.
Charakterystyka nadzoru kuratora nad osobą zobowiązaną do leczenia odwykowego.
Inne czynności realizowane przez lub przy współudziale kuratora rodzinnego w postępowaniu wykonawczym:
w sprawach dotyczących opieki prawnej dla osoby małoletniej;
w sprawach dotyczących umieszczenia w rodzinie zastępczej,
w sprawach dotyczących umieszczenia w placówce opiekuńczo- wychowawczej;
w sprawach dotyczących opieki prawnej dla osoby ubezwłasnowolnionej,
w sprawach przymusowego odebrania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką.
w sprawach obecności kuratora przy kontaktach rodziców z dziećmi
9. Organizowanie i kontrolowanie pracy kuratorów społecznych oraz osób, instytucji i organizacji, sprawujących nadzory i dozory.

10. Kodeks etyki kuratora sądowego.

11. Charakterystyka kuratorskich ośrodków pracy z młodzieżą:

cele i zasady wychowania resocjalizującego;
formy i metody pracy w ośrodkach;
12. Zarys organizacji i funkcjonowania wybranych instytucji społecznych:

rejonowe biuro pracy;
ochotniczy hufiec pracy;
szkoły i inne placówki oświatowe;
komenda policji;
poradnie leczenia odwykowego;
kluby AA i grupy AA;
komornik sądowy
Zakład Ubezpieczeń Społecznych;
Terenowe organy administracji rządowej;
Służby penitencjarne zakładów karnych oraz zakłady dla nieletnich;
schronisk dla bezdomnych oraz noclegownie;
zespoły pomocy społecznej;
inne- w miarę potrzeby.

II. ZAJĘCIA PRAKTYCZNE

1. Poznanie rejonu pracy kuratorskiej:

zaznajomienie z wyznaczonym rejonem działania;
poznanie kuratorów społecznych i nawiązanie z nimi współpracy
wyjścia w teren z kuratorem- patronem.
2. Analiza akt wykonawczych:

poznanie poszczególnych kategorii spraw- obu pionów kurateli;
zasady prowadzenia akt w postępowaniu wykonawczym.
3. Zapoznanie się z urządzeniami ewidencyjnymi prowadzonymi w zespole kuratorskim w sprawach rodzinnych i nieletnich oraz w sprawach karnych.

4. Udział w rozprawach:

w sprawie opiekuńczej małoletniego;
w sprawie nieletniego, wykazującego przejawy demoralizacji lub sprawcy czynu karalnego;
w sprawie karnej oskarżonego przed sądem I instancji;
w sprawie przed sądem penitencjarnym oraz w postępowaniu wykonawczym w sądzie rejonowym
w sprawie dotyczącej obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu;
w sprawie rozwodowej.
5. Zapoznanie się z działalnością różnorodnych placówek o charakterze diagnostycznym, opiekuńczo- wychowawczym, profilaktyczno- resocjalizacyjnym, terapeutycznym i penitencjarnym.

6. Technika sporządzania wywiadów środowiskowych:

cel i forma wywiadu;
sposoby przeprowadzania wywiadów;
rodzaje wywiadów środowiskowych;
współpraca z rodzinnym ośrodkiem diagnostyczno- konsultacyjnym w zakresie zbierania danych o podopiecznym.
7. Udział w wysłuchiwaniu nieletnich oraz przesłuchiwaniu dorosłych podopiecznych.

8. Opracowywanie pism, których sporządzanie należy do zadań kuratora zawodowego:

wniosku o wszczęcie postępowania;
wywiadów środowiskowych i kontrolnych;
sprawozdań z nadzoru( dozoru) nad podopiecznym;
wniosku o zmianę orzeczenia lub wydanie określonego orzeczenia w obu pionach.
10. Organizacja posiedzeń wychowawczych:

przygotowanie wraz z patronem spraw na posiedzenie wykonawcze;
przedłożenie akt spraw sędziemu.
11. Nawiązanie kontaktu z instytucjami i organizacjami, niezbędnymi w procesie resocjalizacji,

rejonowym biurem pracy;
ochotniczym hufcem pracy;
szkołami i innymi placówkami oświatowymi;
komendą policji;
poradniami leczenia odwykowego;
klubami AA i grupami AA;
komornikiem sądowym
Zakładem Ubezpieczeń Społecznych;
Terenowymi organami administracji rządowej;
Służbami penitencjarnymi zakładów karnych oraz zakładami dla nieletnich;
schroniskami dla bezdomnych oraz noclegowniami;
zespołami pomocy społecznej;
innymi- w miarę potrzeby.
Szczegółowy program aplikacji z rozbiciem na tematy oraz terminy realizacji sporządzi patron aplikanta w porozumieniu z kierownikiem zespołu w terminie 14 dni od objęcia patronatu.

* * * * *